Permacultuurcentrum
Den Haag

Al ruim 18 jaar zijn we met o.a. Permacultuur actief in de regio. De laatste jaren zijn we ook betrokken bij projecten elders in Nederland. Dat heeft jarenlange samenwerking opgeleverd en ook talloze ad hoc samenwerkingsverbanden. Dat is vaak heel organisch gegroeid en het heeft zo stilletjes aan tot heel veel leuke projectjes en initiatieven geleid.
Eigenlijk zie ik in het bovenstaande twee belangrijke thema's: Permacultuur en Samenwerken. We hebben daar heel wat te leren en af te leren. Dat zijn dan vaak veranderingen in ons zelf, maar ook de wereld en onze samenwerking heeft dat nodig.

woensdag
25 februari
introdcutie
Docenten team

[ Lees meer... ]

‍Online Introductie tot Jaaropleiding

Tijdens de opleiding ontdek je hoe je permacultuur op een haalbare, praktische manier kunt integreren in jouw dagelijks leven.

Niet per se met het doel om volledig zelfvoorzienend te worden, maar om vanuit permacultuurprincipes te leven - in je tuin, op je balkon, in je buurt of binnen je gemeenschap.

Op deze avond kun je kennismaken met enkele leden van het docententeam en krijg je uitleg over wat je wel en niet mag verwachten van de opleiding en wat je ermee kunt doen. De avond is gratis. Wel even aanmelden, dan krijg je de link naar de sessie.

vrijdag 27 februari
workshop met
Taco Blom

[ Lees meer... ]

Plantengemeenschappen

Wat is het nut van plantengemeenschappen in permacultuur?
Plantengemeenschappen gaan niet over combinatie, maar het is een uniek ecosysteempje om een tuin gezond en ziektevrij te houden. Het is gebaseerd op hoe de natuur werkt.

Plantengemeenschappen zijn essentieel om een gezonde tuin te krijgen met vaste planten, klimmers, struiken en bomen.

Je leert deze dag in je tuin te kijken naar de gemeenschappen die daar nodig zijn.

Een workshop waar nog niks van te vinden is op het internet en waar over een niet al te lange tijd een werkboek verschijnt.

vrijdag
27 februari
introdcutie met Taco Blom en Tycho van Kleef

[ Lees meer... ]

‍Intro Verdiepingsweek Dordogne

Maak kennis met aanpak en opzet en met de docenten. De bedoeling is dat je hiermee kunt inschatten of deze week iets voor je is en of het beantwoordt aan wat je zoekt of nodig hebt bij het realiseren van je permacultuurproject.

Deze avond is geen algemene introductie tot permacultuur. 
Voor wie verder weg woont kan de avond ook online gevolgd worden.

De avond is gratis. Wel even aanmelden. Er is nog een introductie-avond op zondag 29 maart.

zaterdag
28 februari
workshop
met Taco Blom

[ Lees meer... ]

‍Water in de kleine en grote Tuin

Water is van levensbelang en wordt het goud van de toekomst. Om water goed op te slaan in de bodem of in de tuin zijn er veel mogelijkheden. De uitdaging van deze tijd is om extremen te dempen met een uitgekiend watersysteem.
Watermanagement, waterberging, vijvers, waterkwaliteit d.m.v. van waterplanten, Theorie en voorbeelden van praktische toepassingen en oplossingen. We zien dat perioden met extreem regenval en langdurige droogte steeds vaker voorkomen met soms vervelende gevolgen. En je weet: preventie is altijd goedkoper dan repareren. En waterelementen kunnen ook de mogelijkheden voor extra voedselproductie (eetbare waterplanten) en aangenaam verblijf verhogen.

woensdag
4 maart
introductie

[ Lees meer... ]

‍Welkom nieuwe medewerkers Eetbaar Park en buren.

Eetbaar Park is een permacultuurproject van nog geen 800m2 op het terrein van Natuur en Milieu Educatie van de Gemeente Den Haag. Schooltuinen, Buurttuinen, Stadsboerderij en heempark de Heimanshof zijn onze buren.
Naast de eigen tuin hebben we betrokkenheid bij de 'Boomgaard in Balans', het 'Medicinaal Voedselbosje' en het Voedsel-moeras, die naast Eetbaar Park te vinden zijn. Van die laatste twee zijn Lia van Gaalen en Hannah den Hartogh aanwezig voor uitleg.
Nu het nieuwe tuinseizoen weer op gang komt verwelkomen we graag vrijwillige medewerkers.

vrijdag
6 maart
start opleiding met Docenten team

[ Lees meer... ]

‍Permacultuur Jaaropleiding 2026

Ontwerp jouw leven met permacultuur
De belangstelling voor permacultuur groeit. In een snel veranderende wereld verlangen steeds meer mensen naar een natuurlijke, toekomstbestendige manier van leven. Permacultuur biedt visie én praktische handvatten om dat verlangen om te zetten in actie.
Tijdens deze opleiding ontdek je hoe je permacultuur op een haalbare, praktische manier kunt integreren in jouw dagelijks leven.

Niet per se met het doel om volledig zelfvoorzienend te worden, maar om vanuit permacultuurprincipes te leven - in je tuin, op je balkon, in je buurt of binnen je gemeenschap.

Van gezonde bodem tot slimme plantenkeuze, van waterbeheer tot lokale economie: je leert concrete, toepasbare methodes om je leefomgeving veerkrachtiger, groener en zinvoller in te richten.

zaterdag 14 maart
workshops met
Menno Swaak

[ Lees meer... ]

‍De Kringlooptuin: Zelf Composteren

Het Nieuwe Goud wordt het wel genoemd: het 'afval' uit onze tuinen en keukens. Waarom zou je elke dag je keukenresten afvoeren en elk jaar je tuinresten om dan elk jaar weer nieuwe compost aan te voeren. Zorg voor een kringloop dicht bij huis en creëer hoogwaardige compost.
Daarmee kan je de bodem van je (moes)tuin, balkonbakken en kamerplanten verrijken.
We kijken ook naar verschil in compost voor de moestuin en het vaste planten deel.

zaterdag
14 maart
workshop met 
Suzanne Luppens

[ Lees meer... ]

‍Workshop Balkontuinieren

De omstandigheden op een balkon of terras zijn vaak extremer dan in een tuin, waardoor balkontuinieren een echte uitdaging kan zijn.
In deze workshop krijg je tips hoe hier mee om te gaan en welke mogelijkheden er zijn.
En er is natuurlijk uitgebreide aandacht voor al jullie vragen.
Iedereen kan zich hier voor aanmelden (voor zover er plaats is).

vrijdag
3 april
workshop
met Taco Blom

[ Lees meer... ]

‍Eetbare Siertuin met ook Eetbare Bloemen

Een eetbare siertuin is een aanwinst voor je huis. Normaal wordt de tuin gezien als 2 woonkamer. Met een eetbare siertuin krijg je er niet alleen een tweede woonkamer bij, maar ook een tweede keuken waar je gezonde producten uit kunt oogsten zonder dat de sierwaarde van de tuin achteruit gaat  
Bij de prijs van de workshop zijn 3 eetbare sierplantjes inbegrepen..

woensdagavond
22 april met
Rutger Spoelstra

[ Lees meer... ]

‍Intro Permacultuur Basiscursus

Wie belangstelling heeft voor de Basiscursus Permacultuur van 3 vrijdagmiddagen, die op 15 mei begint, kan op deze gratis avond kennismaken met de docent en informatie krijgen over opzet en aanpak.
Tijdens deze cursus maak je kennis met permacultuur. Het is een brede introductie, maar ook praktisch toepasbaar. De cursus vindt plaats op drie verschillende locaties.

woensdag
29 april

[ Lees meer... ]

Voorjaarsmarkt: plantjes, zaden en meer

Op deze woensdag, die valt in de meivakantie, organiseert de stadsboerderij in het Zuiderpark een schapenschedersfeest. Eetbaar Park ligt op nog geen 150 meter afstand en haakt aan met een planten-, zaden-, informatie- en productenmarkt. Mogelijk zijn er dan meer activiteiten op het terrein van NME.
Het programma is in voorbereiding, maar zet het alvast in he agenda.
Het is de tijd voor met name de eetbare vaste planten. 

3x vrijdag vanaf
15 mei met
Rutger Spoelstra

[ Lees meer... ]

Permacultuur Basiscursus

Permacultuur is een ontwerpfilosofie waarmee je een duurzaam leven kunt ontwerpen, het wordt ook wel omschreven als een dans met de natuur.
Tijdens deze cursus maak je kennis met permacultuur. Het is een brede introductie, maar ook praktisch toepasbaar. Je ontwikkelt basiskennis en ecologisch inzicht waarmee je permacultuur toe kan passen in je eigen tuin en je eigen leven. Je leert hoe je kan meewerken met de natuur in plaats van ertegen in.

zaterdag
23 mei
workshop met 
Suzanne Luppens

[ Lees meer... ]

‍Kruidenremedies 1: EHBO kruiden

Heb je altijd al willen weten hoe je zelf zalf en tinctuur kunt maken, zonder allerlei chemische toevoegingen? Wil je eigengemaakte remedies leren maken die helpen bij kleine ongelukken? Suzanne Luppens geeft een workshop over hoe je met kruiden een eigen, natuurlijke EHBO-kit kunt maken. De workshop behandelt een aantal kruiden die je makkelijk in je omgeving kunt vinden of zaaien.
De serie Kruidenremedies bestaat uit twee middagen, die ook los te volgen zijn.

zaterdag
11 juli
workshop met 
Suzanne Luppens

[ Lees meer... ]

‍Kruidenremedies 2: Maak je eigen natuurlijke apotheek

Wil jij kleine kwaaltjes op een natuurlijke manier leren verhelpen? Met zelf geplukte kruiden en zelfgemaakte kruidenremedies? Kom dan op zaterdag 11 juli naar Eetbaar Park. In deze workshop bespreken we welke veel voorkomende kruiden je hiervoor kunt gebruiken, en op welke manier. 
De serie Kruidenremedies bestaat uit twee middagen, die ook los te volgen zijn.

Nederland Elzenland

Voorkomen, natuurwaarde, gebruik en mystiek van de zwarte els (Alnus glutinosa)
De zwarte els heeft vroeger een groot deel van ons lage land bedekt. Het is een bijzondere boomsoort. Met zijn drijvende zaadjes, luchtkanalen in en knolletjes aan de wortels heeft hij het duizenden jaren in ons waterland volgehouden. Geen wonder dat er allerlei mystieke verhalen over deze boom zijn ontstaan. Zeker vanaf de tijd van de Romeinen, maar ook al eerder hebben de bewoners van ons land gebruik kunnen maken van wat elzen voortbrachten: brandhout, palen om huizen op te bouw en wegen aan te leggen, werkgereedschappen, muziekinstrumenten, geneesmiddelen en veevoer. Naast de grote ecologische betekenis van onze elzenbroekbossen vervult de zwarte els nog steeds een belangrijke rol in ons landschap, voor de aankleding maar ook voor nieuwe functies in het water- en luchtbeheer.

Zakboek voor de kringlooptuin

Stap voor stap compost maken en creatief aan de slag met tuinresten

De kruiden apotheek

125 recepten voor natuurlijke remedies met medicinale planten en kruiden
Of je nu al ingelezen bent in de werking van medicinale planten of gewoon interesse hebt in natuurlijkere manieren om alledaagse kwaaltjes te behandelen, dit boek nodigt je uit om meteen aan de slag te gaan. Na de nodige basiskennis over het gebruik en bereiden van kruiden, ontdek je maar liefst 125 haalbare recepten voor allerlei gezondheidstoepassingen. Van spijsvertering tot immuniteit, van huidverzorging tot EHBO en mentaal welzijn.  

Zaaiagenda

Complete gids voor zaaien en oogsten in de moestuin. Het standaardwerk voor de moestuin

Biedt alle informatie die iedere moestuinder graag wil weten: de vroegste zaai- en laatste teeltmomenten, in hoeverre 'herhaling' nuttig is, of welk groenteras voor welke periode van het jaar het meest geschikt is. Met veel tips en wetenswaardigheden, aandacht voor biologische en historische zaden, vergeten groenten, kleine moestuinen, pot en bak.

Dit naslagwerk vormt samen met de zakgids. Van Zaaien tot Oogsten de ideale informatiebron voor beginners en gevorderden.

De verhoogde moestuin

Maria Thun Zaaikalender 2026

Deze handige gids geeft per twee weken gedetailleerde adviezen over de optimale data en tijden voor het zaaien, planten, verzorgen en oogsten om je te helpen gezondere planten te kweken en hogere opbrengsten te krijgen. De informatie is in één oogopslag te zien en elke pagina is voorzien van duidelijke symbolen en uitleg in full colour.

Met meer unieke details dan welke andere maankalender dan ook, biedt deze gids tevens informatie over:
• Werken met bijen
• Ongediertebestrijding
• Biodynamische preparaten 

De Wildste Dranken

Pluk, Brouw, Proef, Beleef de Natuur in elke Slok
De wildste dranken laat zien hoe je zelf lekkere, gezonde en originele dranken maakt – thee, koffievervangers, infusies,sappen, siropen, kombucha, kefir, cider, bier, wijn, en nog meer.

Van milde infusies tot karaktervolle fermentaties, met oog voor smaak en gezondheid en alles puur natuur.
Wilde planten, kruiden en vruchten blijken leveranciers van nieuwe en hippe smaken. Laat je fantasie op de loop en verdiep je in brouwtechnieken en creëer lekkere en gezonde dranken, mét en zonder alcohol. Dit bruisende boek sluit aan bij de belangstelling voor gezond, alcoholvrij en creatieve drankjes.

De klootzakkenboom

Waarom ik een voedselbos begon en wat er daarna allemaal misging (oké, soms ook goed)
Heb je flinke zorgen over het klimaat of de agro-industrie? Thijs Goverde ook. Hij koopt twee hectare grond en begint een voedselbos. In razend tempo leert hij dealen met eigenwijze gewassen, schimmels, slakken, jagers en bevers.
In De klootzakkenboom schrijft Goverde in twintig heerlijke hoofdstukken even luchtig als boos, even pijnlijk als vermakelijk over zijn voedselbos en de wereldwijde landbouwontwikkelingen die daarmee samenhangen. Wetenschappelijk tekenaar Bas Blankevoort brengt de klootzakkenboom en andere planten uit dit boek scherp in beeld. 

Als vrouwen de aarde dragen

Een ode aan de vrouwelijke kracht

In Als vrouwen de aarde dragen neemt Sharon Blackie je mee op een betoverende reis naar een diepere verbinding met de natuur, oude mythen en een vernieuwde, krachtige vrouwelijkheid. Met haar poëtische en meeslepende schrijfstijl weeft ze persoonlijke verhalen, Keltische legendes en filosofische inzichten samen tot een inspirerende oproep om opnieuw te wortelen in de aarde – en in onszelf.

Blackie laat zien dat de moderne wereld vrouwen heeft losgemaakt van hun ware essentie. Door de verloren wijsheid van inheemse tradities en de cyclische kracht van de natuur te omarmen, kunnen vrouwen niet alleen zichzelf, maar ook de wereld helen.

De stad is (g)een bos

Bomen voor een leefbare omgeving. 
We weten het allemaal al lang: de klimaatverandering maakt van de steden hitte-eilanden. Tijdens de warmste dagen is het er 3 tot 5 °C warmer dan op het platteland. Het verschil tussen schaduwplekken onder bomen en straten in de volle zon is nog vele malen groter. Bomen geven koelte en zijn de natuurlijke airconditioners. Maar ze slaan ook koolstof op en het is bewezen dat groene omgevingen goed zijn voor het mentale welzijn. En toch! Dagelijks hoor je verhalen over hoe oude bomen gekapt worden omdat ze in de weg staan voor infrastructuurwerken, of omdat overhangende takken de bewoners zorgen baren of de zonnepanelen van de buren te weinig licht krijgen

Handboek Nederlandse Flora

Herkenning, verspreiding en ecologie van 1800 soorten wilde planten

Het 'Handboek Nederlandse Flora' is het eerste boek waarin vrijwel alle wilde planten van Nederland met één of meer kleurenfoto's, tekst en verspreidingskaartjes worden behandeld. Het gaat daarbij om 1450 soorten die inheems of ingeburgerd zijn, aangevuld met bijna 350 soorten die regelmatig verwilderen of onopzettelijk worden aangevoerd. 
In de tekst wordt aangegeven wat de verschillen zijn tussen soorten die veel op elkaar lijken. De 3370 foto's tonen niet alleen bloem- en bladkenmerken, maar vaak ook vruchten, en regelmatig details zoals bijv. de beharing. Hiermee is meteen te zien hoe verwante soorten kunnen worden herkend. 

n.

De hovenier

Een reis door de Hof van het Leven

Hoe weet je dat planten kunnen voelen en horen?
Hoe kan één enkel mens de wereld veranderen?
Wie vertelt je de waarheid, en wát is dan de waarheid?
Hoe kan liefde in haat veranderen?
Wat moet je doen om gelukkig te worden?

In de Hof van het Leven woont een wonderbaarlijke man. Hij wordt ‘hovenier’ genoemd, al ziet hij zichzelf als ‘hoeder’. Hij leeft in een hut tussen planten en bomen die er zonder belemmering groeien. Iedereen is er welkom om met hem te genieten van de planten en de bomen, de bijen en de vlinders, de feeën en de elfen, de vogels en de dieren, van de harmonie van het leven.

Kruiden voor de vrouw

Van zwangerschap tot menopauze
Er wordt vaak wat lacherig gedaan over die typische
vrouwenkwaaltjes, zoals opvliegers, stemmingswisselingen, migraine, endometriose, blaasontstekingen en allerhande menstruatieklachten.
Het is evenwel hoognodig dat er meer aandacht komt voor de specifieke processen die zich in het vrouwenlichaam afspelen.
Vrouwenkwaaltjes kunnen het leven van vrouwen danig ontwrichten.. 

Het boek biedt waardevolle informatie over het gebruik en de werking van geneeskrachtige planten voor elke levensfase.

P‍ermacultuurcentrum Den Haag / Permcultuur Nu!
www.permacultuur.nu     info@permacultuur.nu  06-26130464
postadres:
Groot Hertoginnelaan 249, 2517  ET Den Haag
bezoekadres (na afspraak):
Eetbaar Park, ingang Vreeswijkstraat.

De Permacultuur Boeken Collectie
webwinkel voor boeken (Engels en Nederlands) over Permacultuur, Voedselbossen en Transitie beweging
www.permacultuurboeken.nl -
winkel@permacultuurboeken.nl‍